Van Zhang naar Zhang: het regime van Xi Jinping veranderde zijn bezwaar in een "levenslange misdaad", en Li regeerde Hongkong en repliceerde het politieke onderdrukkingspatroon van het vasteland

Op 2 september 2026 bracht de burgerjournalist Zhang Zhang zijn verjaardag door in de gevangenis. Binnen een dag werd de Hongkong-democratische activist Zhang Zhang nogmaals schuldig bevonden aan het Hooggerechtshof van Hongkong voor zijn misdrijf van "verzoening om buitenlandse krachten te binden". Twee personen, twee steden, twee oppervlakkig verschillende rechtsstelsels presenteren een steeds vergelijkbaarere politieke realiteit: onder de regering van Xi Jinping betekent veroordeling niet het einde van politieke bestraffing en vrijlating niet het herstel van de normale burgerschap. Na het einde van de oude zaak kunnen er nieuwe bewakingen, nieuwe beschuldigingen en nieuwe gevangenisstrafen plaatsvinden, totdat de publieke expressie, de organisatie en de maatschappelijke invloed

De zogenaamde "levenslange misdaad" verwijst hierbij niet naar een misdaad die in de Chinese of Hongkongse wetgeving wordt genoemd "levenslange misdaad", maar naar een steeds duidelijker wordend model van politieke governance: het bezwaar zelf wordt beschouwd als een blijvend veiligheidsrisico, zodat de straf niet langer eindigt met een veroordeling, maar zich uitstrekt tot langdurige bewaking, opnieuw in hechtenis brengen, opnieuw vervolgen en een steeds grotere nationale veiligheidscensuur.

De ervaring van Zhang is een van de meest representatieve voorbeelden van dit model in het Chinese vasteland; de situatie in Hongkong laat zien dat Hongkong steeds dieper in dezelfde politieke logica zit.

Na een periode van minder dan vier maanden werd hij opnieuw gearresteerd: "De gevangenisstraf is voltooid en er is geen vrijheid."

Zhang werd voor het eerst algemeen erkend door de internationale gemeenschap omdat ze in het begin van de Wuhan-epidemie in 2020 naar het land reisde om als burgerjournalist te fotograferen, te interviewen en informatie ter plaatse te publiceren.

In mei 2024 vervulde Zhang de eerste gevangenisstraf van vier jaar. Volgens elke normale strafrechtelijke logica had ze de straf van de rechtbank voltooid en moest haar vrijheid weer het einde van de zaak worden.

Maar de waarheid is helemaal niet zo.

Amnesty International meldt dat ze na haar vrijlating nog steeds wordt gecontroleerd en gepest. Eind augustus 2024 is ze naar Gansu gegaan om solidariteit te bieden met andere mensenrechtenverdedigers, waarna ze opnieuw is verdwenen en later werd bevestigd dat ze opnieuw werd aangehouden door de politie van Shanghai. Op 19 september 2025 werd ze opnieuw veroordeeld tot vier jaar gevangenisstraf wegens "verlangen tot intimidatie".

Reporters Without Borders zei in augustus dat de aanklachten van het openbaar ministerie voor de tweede zaak omvatten dat ze op sociale media een grote hoeveelheid "valse informatie" publiceerde die officieel werd beschouwd als schadelijk voor het imago van de natie.

Dat is het meest vraagwaardige onderdeel van de zaak.

Als iemand vier jaar vrijheid heeft betaald voor zijn uitdrukking, blijft hij na zijn gevangenisstraf in de gaten gehouden; als hij zich opnieuw heeft uitgesproken, wordt hij opnieuw naar de gevangenis gestuurd voor hetzelfde soort zeer wijdverspreide misdaden, en de werkelijke gevolgen van deze rechterlijke procedure gaan veel verder dan de straf voor een specifieke daad. Het resulteert in een duidelijke politieke afschrikking: zolang je niet stopt met uitdrukken, zolang je nog maatschappelijke invloed hebt, is de eerste straf misschien niet de laatste.

Amnesty International zegt dat de tweede veroordeling verband houdt met haar voortdurende verdediging van de mensenrechten en haar weigering om te zwijgen, en dat ze de veroordeling moet intrekken en onmiddellijk moet worden vrijgelaten. Reporters Without Borders zegt dat de tweede zaak wordt gebruikt om misleidende beschuldigingen te maken.

Amnesty International meldt dat Zhang tijdens een langdurige hongersnoodstaking tijdens de eerste gevangenisstraf tot ongeveer 37 kilo daalde en dat er na de tweede gevangenisstraf ook hongersnoodstaking en vermoedelijk gedwongen toediening werden gemeld.

Het is niet langer een eenvoudige afbeelding van de "strafrechtelijke veroordeling" in een gewone strafzaak, maar een jarenlange politieke confrontatie tussen de regering en een burger die weigert te stoppen met spreken.

De gevaarlijkste juridische logica van de tijd van Xi Jinping: het is niet wat je hebt gedaan, maar dat je niet de 'oncontroleerbare persoon' bent

Zhang is belangrijk, niet alleen omdat een journalist voor de tweede keer in de gevangenis zit, maar omdat ze zich richt op een kernverandering in de politieke controle van de tijd van Xi Jinping: nationale veiligheid en sociale stabiliteit worden steeds eerder geplaatst dan de fundamentele rechten van het individu, terwijl "het accepteren van de politieke controle van de CCP" een belangrijke maatstaf wordt om de mate van risico's van een persoon te beoordelen.

In de traditionele strafrechtelijke logica moet het misdrijf zo specifiek mogelijk zijn: wanneer, waar, wat wordt uitgevoerd, wat zijn de juridische gevolgen.Maar politieke delicten zoals "provocatie", "ondermijning van het staatsregime", "ondermijning van ondermijning" en "gevaar voor de nationale veiligheid" zijn al lang kritiek op mensenrechtenorganisaties in China.

Het grootste gevaar van dit systeem is niet alleen de overdrijving van een enkele veroordeling, maar het stelt de wetshandhaving in staat om de langdurige politieke positie, openbare expressie en sociale netwerken van een persoon voortdurend te herdefiniëren als nieuwe risico's.

Zhang werd voor het eerst gearresteerd in verband met het bericht over de Wuhan-epidemie, terwijl de tweede gevangenisstraf plaatsvond na haar vrijlating in de context van haar voortdurende betrokkenheid bij openbare expressie en solidariteit met andere mensenrechtenactivisten.

Vanuit het perspectief van politiek bestuur is dit patroon duidelijk: de rol van gevangenschap is niet alleen het straffen van het verleden, maar ook het dwingen van individuen om hun gedrag in de toekomst te veranderen.

Dat is de reden waarom de ‘vrijlating’ van vele Chinese dissidenten, mensenrechtenadvocaten en civiele journalisten niet gelijk is aan een echte herstel van de vrijheid.

* De veroordelingsperiode is nog niet afgerond, maar het is de hoogste straf tot levenslange gevangenisstraf.

Dag na dag komt Hongkong met bijna dezelfde politieke logica.

Op 2 september verklaarde de 29-jarige Hongkonger zich schuldig aan "een samenzwering van buitenlandse krachten" in het Hooggerechtshof van Hongkong. Volgens gerechtelijke documenten en Reuters-berichten beschuldigde de aanklager hem en zijn collega's van het streven naar buitenlandse regeringen, instellingen of individuen om sancties, blokkeringen of andere vijandige acties tegen Hongkong en China in 2020 uit te voeren.

De hoogste levenslange gevangenisstraf is in het kader van de Wet op de Nationale Veiligheid van Hongkong.De rechtbank heeft nog geen gevangenisstraf aangekondigd en kan dus niet de "hoogste levenslange gevangenisstraf" schrijven als een levenslange gevangenisstraf.

Het probleem is dat de gele vinger niet op de eerste veroordeling wacht.

Hij zit momenteel in de gevangenis omdat hij in de voorverkiezingen van 2020 voor de Democraten van Hongkong werd veroordeeld tot een straf van vier jaar en acht maanden. Reuters meldt dat zijn gevangenisstraf naar verwachting volgend jaar zal eindigen.

Uit juridisch oogpunt zijn dit twee verschillende gevallen, verschillende beschuldigingen, die afzonderlijk moeten worden beoordeeld, en niet omdat een persoon eerder in de gevangenis is geweest, kan worden aangenomen dat de nieuwe zaak noodzakelijkerwijs politieke vervolging is.

Maar vanuit het oogpunt van de politieke gevolgen is er een probleem ontstaan dat niet kan worden genegeerd: een persoon die al sinds de tienerjaren betrokken is bij de democratische beweging in Hongkong, treedt in een nieuw, hoogst waarschijnlijk levenslange gevangenisstraf, nationale veiligheidszaak voor zijn politieke activiteiten in het verleden, voordat hij een politiek-gerelateerde gevangenisstraf voltooit.

Met andere woorden, zelfs na het einde van de oorspronkelijke gevangenisstraf zou hij niet uit de gevangenis kunnen ontsnappen.

De historische politieke identiteit van een persoon kan voortdurend worden toegepast op latere strafrechtelijke procedures; eerdere toespraken, internationale contacten, politieke organisaties, verkiezingsacties kunnen allemaal nieuw materiaal worden voor nationale veiligheidsklachten.

Beijing heeft de Nationale Veiligheidswet opgesteld en de superregering van Li is verantwoordelijk voor het dagelijks beheer van Hongkong.

Het is ook onvolledig om alles wat Hongkong vandaag de dag beschuldigt te schuldigen aan de “Hong Kong Court”.

De Wet op de Nationale Veiligheid van Hongkong van 2020 wordt niet door de wetgevende instantie van Hongkong zelf opgesteld, maar door het Permanent Comité van de Volksrepubliek van Beijing en rechtstreeks in Hongkong uitgevoerd.

Een van de meest symbolische systemen is het systeem van "aangewezen rechters" in nationale veiligheidszaken.

Artikel 44 van de Wet op de Nationale Veiligheid bepaalt dat de Chief Executive van Hongkong verantwoordelijk is voor het aanwijzen van een aantal rechters uit de rechterlijke instanties van alle niveaus voor de behandeling van gevallen van misdaden die de nationale veiligheid in gevaar brengen; de benoeming van rechters voor een termijn van één jaar.

Dit betekent dat de Chief Executive, hoewel hij niet kan beslissen hoe een specifieke zaak wordt veroordeeld, het wettelijke bevoegdheid heeft om te bepalen welke rechters het processtelsel van de nationale veiligheidsprocedures betreden.

Hij is dus niet een symbool voor Hongkongs staatsveiligheidsbeheersing die ver weg is van de rechterlijke procedure.

Wat nog belangrijker is, is dat de superregering van Li niet de minimumvoorschriften heeft gehandhaafd in het kader van de Nationale Veiligheidswet van 2020 in Beijing, maar dat zij de plaatselijke wetgeving van artikel 23 van de Basiswet in 2024 verder heeft bevorderd. De "Nationale Veiligheidsvoorschriften" zijn op 23 maart 2024 officieel in werking getreden.

In maart van dit jaar herzien de regels voor de tenuitvoerlegging van artikel 43 van de Nationale Veiligheidswet opnieuw; in juni zei Li Huang openlijk dat de regering door middel van de bijbehorende wetgeving verder zal verduidelijken welke misdaden de nationale veiligheid in gevaar brengen.

Deze officiële verklaringen moeten naar behoren worden geregistreerd.

Maar het is ook niet te vergeten dat de superregering zelf het "behoud van de nationale veiligheid" duidelijk heeft opgenomen in het hele regeringsstelsel. haar beleidsdocument vereist dat alle beleidsbureaus en afdelingen de codes, richtlijnen en procedures controleren om ervoor te zorgen dat de nationale veiligheidsverantwoordelijkheden worden nageleefd, en benadrukt dat ambtenaren de verplichtingen dragen om de nationale veiligheid te handhaven.

“Hong Kong repliceert het politieke onderdrukkingspatroon van het vasteland” betekent dus niet dat Hong Kong in juridische vorm volledig identiek is aan het vasteland van China.

De werkelijke convergentie ligt in de basisprincipes van politiek bestuur: de definitie van nationale veiligheid wordt steeds groter, het bestuursstelsel draagt de verantwoordelijkheid om politieke risico's proactief te identificeren en te voorkomen, terwijl politieke organisaties, publieke expressie, internationale contacten en activiteiten die zich verzetten tegen de centrale overheid steeds gemakkelijker in een veilig en strafbaar kader komen.

“Hij is geen waarnemer van het Beijing-beleid, maar een politieke uitvoerder van het Hongkongse staatsveiligheidssysteem.

Om de verantwoordelijkheid van Li te beoordelen, moet een gemeenschappelijke misvatting worden vermeden: omdat de Hongkong-Veiligheidswet van Beijing afkomstig is, is de regering van de Hongkong-Special Zone gewoon "gedwongen om het uit te voeren" en neemt daarom geen onafhankelijke politieke verantwoordelijkheid op zich.

Deze bewering is niet in overeenstemming met openbare feiten.

De superregering van Li is niet alleen bezig met de uitvoering van de nationale veiligheidswetgeving die in Beijing is opgesteld, maar is ook actief bezig met de bevordering van 23 wetgevingen; de Chief Executive Officer zelf is de voorzitter van de Commissie voor het behoud van de nationale veiligheid in Hongkong in overeenstemming met de wetgeving, en heeft ook wettelijke functies zoals de benoeming van rechters in nationale veiligheidszaken.

Het verslag van de regering van Hongkong over de politiek in 2025 zei nogmaals dat Hongkong na de tenuitvoerlegging van de nationale veiligheidswet "van chaos tot heerschappij" is, en de regering zal voortdurend "het algemene nationaal veiligheidsbegrip" implementeren, hoog waakzaam blijven en risico's voorkomen.

Deze taal is in hoge mate in overeenstemming met het "algemene nationaal veiligheidsbegrip" in het Chinese bestuursstelsel in de tijd van Xi Jinping.

De politieke verantwoordelijkheid van het regime is dus niet of hij persoonlijk heeft besloten om een specifiek misdrijf te plegen – dat is de taak van de rechtbank – maar dat hij een van de hoogste administratieve verantwoordelijken is voor het uitbreiden, handhaven en institutionaliseren van de nationale veiligheidsbeheersingsstructuur van Hongkong.

Het is een duidelijke politieke keuze om een stad te verplaatsen van rechten en vrijheden als de fundamentele grenzen van het bestuur naar nationale veiligheid als het voornaamste kader om politieke activiteiten uit te leggen.

Hij kan niet verklaren dat hij zijn "historische missie" voor de nationale veiligheid heeft vervuld, maar kan ook de volledige verantwoordelijkheid opleggen aan de rechtbanken of Beijing wanneer de internationale gemeenschap de verslechtering van de politieke vrijheid in Hongkong bekritiseert.

Van ‘provocatie’ tot ‘verzoening van buitenlandse krachten’, achter beide juridische benamingen zit dezelfde heersende angst

De rechtszaak van Zandvoort en Zandvoort heeft geen rechtstreeks verband.

De ene gebeurde in Shanghai, met de kern van de "provocatie" en de andere gebeurde in Hongkong, met de kern van de "verzameling van buitenlandse krachten" in de nationale veiligheidswet.

Uit het oogpunt van politieke governance blijkt echter dat de twee gevallen zeer waakzaam lijken.

Zhang werd voor het eerst in de gevangenis gehouden zonder een politieke "afsluiting", omdat ze nog steeds sprak nadat ze was vertrokken; Zhang was al veroordeeld voor de democratische voorverkiezingen, en heeft ook niet beëindigd dat het nationale veiligheidssysteem zijn eerdere politieke activiteiten vervolgde.

Het lijkt erop dat het regime zich niet meer bezighoudt met een concrete actie, maar met een fundamentele kwestie: hoe de beroemde tegenstanders permanent uit de publieke ruimte kunnen verwijderen.

Dit is ook een van de meest typische methoden van het autoritair stelsel om met bezwaren om te gaan.

Wat een hooggecentraliseerd regime echt verontrustte, was vaak niet de kritiek, maar het bewijs dat gewone burgers hun eigen informatie-netwerken, sociale organisaties en politieke activiteiten kunnen vormen zonder toestemming van de partij en de overheid.

Het gevaar van de tentoonstelling ligt in het feit dat ze als gewone burger naar Wuhan reisde om scènes op te nemen die het land niet wilde zien.

Het gevaar van Yellowstone is dat hij sinds zijn studententijd heeft aangetoond dat jongeren politieke bewegingen kunnen organiseren, politieke partijen kunnen oprichten, verkiezingen kunnen houden en de politieke kwesties van Hongkong naar de internationale gemeenschap kunnen brengen.

Daarom wijst de zaak van de twee uiteindelijk op dezelfde vraag: wie heeft het recht om de openbare waarheid te definiëren, wie heeft het recht om de samenleving te organiseren en wie heeft het recht om met de wereld te communiceren.

Het antwoord van het Xi Jinping-regime wordt steeds duidelijker: deze macht moet onderworpen zijn aan de politieke veiligheid van de heersende partij.

“Het recht op onafhankelijke politieke identiteit is het recht van de burger op onafhankelijke politieke identiteit.”

Zhang werd voor de tweede keer veroordeeld tot vier jaar, de tweede nationale veiligheidszaak is nog niet veroordeeld. Strikt gezien de feiten van de rechter, is er op dit moment geen reden dat beide werden veroordeeld tot "levenslange gevangenisstraf".

Maar de politieke "levenslange gevangenisstraf" hoeft niet noodzakelijkerwijs de vier woorden "levenslange gevangenisstraf" in de uitspraak te schrijven.

Wanneer een persoon na de eerste veroordeling nog steeds wordt bewaakt; wanneer hij opnieuw roept, kan hij opnieuw worden opgepakt; wanneer oude politieke activiteiten voortdurend nieuwe strafzaken kunnen worden; wanneer de naam van een persoon zelf door het veiligheidssysteem als een langdurig risico wordt beschouwd, is het werkelijk onbeperkt beperkt door de mogelijkheid dat die persoon als onafhankelijke burger in de samenleving bestaat.

Dat is precies waar de twee gevallen van Zhang en Yellow Vang het meest waakzaam zijn geplaatst.

Het Chinese vasteland heeft al lang een langetermijnstabilisatiemechanisme gevormd om tegenstanders te blijven controleren, van bewaking, oproep, gevangenschap, vervolging, veroordeling tot gevangenisstraf.In het verleden was er een duidelijke institutionele afstand tussen Hongkong en dit systeem, maar deze afstand wordt kleiner nadat de nationale veiligheidswet en de superregering van Li in Beijing in 2020 23 wetgeving hebben voltooid en de nationale veiligheidsbeheersing verder hebben uitgebreid.

Peking en de regering van Hongkong benadrukken dat alle acties volgens de wet worden uitgevoerd en dat de nationale veiligheidswetgeving gericht is op gedragingen die de nationale veiligheid in gevaar brengen, en niet op gewone politieke opvattingen; de superregering van Li is ook van mening dat het nationale veiligheidssysteem Hongkong stabiliteit en welvaart heeft gebracht.

Maar of een regering de vrijheid echt respecteert, hangt niet alleen af van hoe ze haar eigen wetten beschrijft, maar wat er uiteindelijk gebeurt met degenen die de regering bekritiseren, democratie eisen en gevoelige gebeurtenissen melden.

De rechter heeft de twee gevangenisstrafpunten van acht jaar gedeeltelijk beantwoord.

De Gele Vleugel beantwoordt het tweede deel met een nog niet afgeronde gevangenisstraf.

De meest waakzame veranderingen in het tijdperk van Xi Jinping zijn niet alleen de toename van het aantal mensen en de toename van de wetgeving, maar ook de bezwaren tegen een politieke uitdrukking die wordt beschermd door de grondwet en de internationale mensenrechten, die steeds meer wordt herdefinieerd als een "veiligheidsprobleem" dat op lange termijn moet worden beheerd.

Hongkong, onder leiding van Li, komt geleidelijk in deze logica van een stad die ooit duidelijk anders was dan het politieke justitiële model van het vasteland.

Wanneer een regime herhaaldelijk mensen moet opsluiten die al zijn gevangen genomen om ervoor te zorgen dat ze niet meer spreken; wanneer een stad de nationale veiligheidswetten moet uitbreiden om ervoor te zorgen dat de tegenstanders niet opnieuw kunnen worden georganiseerd, dan toont het niet politiek vertrouwen, maar een dieper feit: wat het regime van Xi Jinping echt vreest, is nooit een spanning of een gele vlag, maar de gewone mens vindt dat hij het recht heeft om "nee" te zeggen.