Zestig mensenrechtenorganisaties waarschuwen voor vijf jaar gevangenisstraf: 'Vrijheid is niet vrij'

De vijfjarige gevangenisstraf van de Chinese onafhankelijke journalist en #MeToo-activist Huang Zhijing is op 18 september verstreken. Op 19 september ontbrak het openbare kanaal nog steeds aan bevestiging dat ze de vrouwelijke gevangenis in Guangzhou had verlaten, zich met haar familie had herenigd en hun vrijheid had hersteld. Amnesty International, Reporters Without Borders, de Commissie voor de bescherming van journalisten en andere 60 mensenrechtenorganisaties hebben eerder gezamenlijk opgeroepen dat de Chinese autoriteiten haar niet alleen op tijd uit de gevangenis moesten laten, maar ook zouden moeten stoppen met het voortzetten van de straffen door middel van bewaking, beperkingen op het buitenland en "ontheffing van politieke rechten".

In 2024 werd ze veroordeeld tot vijf jaar gevangenisstraf wegens "misdaden tot ondermijning van het staatsregime". De gevangenisstraf werd berekend vanaf september

1. Ze werd ook veroordeeld tot vier jaar "ontheffing van politieke rechten", wat betekent dat ze, zelfs na het beëindigen van de gevangenisstraf, nog steeds kan worden beperkt in termen van expressie, carrière, expatriëren en sociale activiteiten.

Van #MeToo-reporter tot beschuldigde van "incitament op subversie"

Huang Chen was een onderzoeksjournalist en rapporteerde lange tijd over seksuele intimidatie, gendergeweld, industriële vervuiling en burgerrechten. Na 2018 nam ze deel aan de #MeToo-beweging in China en onderzocht ze de gevallen van seksuele intimidatie van Chinese journalisten.

Op 19 september 2021 was het voorafgaand aan het plan om via Hongkong naar de Universiteit van Sussex te reizen om een postdoctorale opleiding te volgen, maar werd hij vóór zijn vertrek naar Guangzhou weggehaald met de activist van de rechten van de arbeidskrachten Wang Jian. Na maanden van verbinding met de buitenwereld. Tijdens de rechtszaak in 2023 maakten de procureurs de twee vrienden bijeen, volgden niet-gewelddadige online-cursussen en publiceerden of verzonden "gevoelige" online-inhoud.

Amnesty International beschouwt de zaak als een typisch voorbeeld van China’s voortdurende onderdrukking van journalisten, activisten voor vrouwenrechten en organisatoren van het maatschappelijk middenveld.

Na de afsluiting kan de beperking blijven bestaan.

Het meest opmerkelijke onderdeel van de gezamenlijke verklaring was niet de "vrijstelling eisen" zelf, maar de bezorgdheid over de toestand na de gevangenisstraf. Yuan Shigeen werd bovendien veroordeeld tot vier jaar politieke ontheffing. Reporters Without Borders zei dat dit haar zou kunnen beperken tot het blijven werken in de pers, reizen naar het buitenland en openbare uitingen, en haar zou onderhouden aan voortdurende bewaking.

Het einde van de gevangenisstraf van vijf jaar kan alleen betekenen dat een deel van de gevangenisstraf in de rechterlijke uitspraak is verlopen; de mogelijkheid om vrij te reizen, te werken, te interviewen, met vrienden te communiceren en China te verlaten, bepaalt of ze echt vrij is.

Mensenrechtenactivisten in China worden na hun gevangenisstraf niet vaak geconfronteerd met huisarrest, achtervolging, beperkingen van het buitenland, periodieke rapportage of isolatie van de buitenwereld.

Op 19 september markerden sommige gegevensbanken van civiele politieke gevangenen de "vrijlatingsdatum" van Hu Jintao als 18 september, maar toonden nog steeds zijn gevangenisstatus; onafhankelijke media maakten ook duidelijk dat ze nog niet kon bevestigen dat ze daadwerkelijk uit de gevangenis was.

De Yellowstone-zaak is het dubbele trauma achtergelaten van persvrijheid en vrouwenrechtenbeweging

Een van de meest invloedrijke werkzaamheden van Yellowstone voor haar arrestatie was het transformeren van seksuele intimidatie van persoonlijke schaamte naar openbare kwesties. Ze hielp de overlevenden te spreken en onderzocht ook gendergeweld binnen de persindustrie. Haar zaak raakte dus tegelijkertijd op twee gebieden die al onder hoge druk waren: onafhankelijke pers en het initiatief voor vrouwenrechten.

De Commissie voor de bescherming van journalisten heeft op 15 september een verklaring uitgebracht waarin wordt verklaard dat Yong-sen "niet een dag in de gevangenis zou moeten blijven" en dat haar zaak de onderdrukking van onafhankelijke pers en de publieke expressie van vrouwen door de autoriteiten blootstelt.

Zij werd in maart 2025 veroordeeld tot een gevangenisstraf van drie tot zes maanden, wat betekende dat ze vijf jaar lang was geïsoleerd van de pers en de publieke gemeenschap.

Het is niet meer hoe lang de rechter haar zal veroordelen, maar of er buiten de gevangenis nog een ander systeem van beperkingen bestaat dat geen duidelijke termijn heeft. Voor een journalist die werd veroordeeld tot "onderdrukking van ondermijning" vanwege verslagen en maatschappelijke initiatieven, is de veroordeling niet het einde van de zaak, maar het onderzoek naar de vraag of de Chinese overheid haar de volgende fase van haar herstel van fundamentele burgerrechten toelaat.