Op de vooravond van het bezoek van Xi Jinping aan de Verenigde Staten dringt de Uighur-organisatie er bij Trump op aan mensenrechten op de onderhandelingstafel te brengen.

Tijdens het bezoek van Xi Jinping aan Washington dringt de overzeese Uighur-organisatie er bij de Amerikaanse regering op aan om de economische, handels-, veiligheids- en geopolitieke kwesties niet volledig op de mensenrechtenagenda te laten drukken.De World Uighur Congress heeft op 18 september een bericht uitgebracht waarin wordt vermeld dat verschillende organisaties, waaronder het Uighur-programma, de Uighur-beweging en de Uighur-American Association, de Amerikaanse president Trump hebben opgeroepen om de mensenrechten kwesties van de Uighur rechtstreeks op te stellen tijdens een ontmoeting met Xi Jinping.

In de openbare brief wordt de nadruk teruggetrokken van de intergouvernementele onderhandelingen over tarieven, chips en zeldzame aarde in Xinjiang, waarbij de betrokken groepen de Amerikaanse overheid op het hoogste niveau vragen om de kwesties van detentie, gedwongen arbeid, transnationale repressie en de culturele en religieuze rechten van Oeigoeren te bespreken en de Verenigde Staten op te roepen om het mensenrechtenbeleid met betrekking tot Xinjiang voort te zetten.

Voor deze organisaties is het niet alleen de vraag of er in een diplomatiek gesprek het woord "menselijke rechten" verschijnt, maar of de Verenigde Staten nog steeds het bestaande mensenrechtenbeleid van Xinjiang als onderdeel van de bilaterale betrekkingen als het gaat om handels- en veiligheidsbelangen met Peking.

De regering en het Congres van de Verenigde Staten hebben een reeks maatregelen genomen rond gedwongen arbeid, bedrijfsvoorzieningsketens en de verantwoordelijkheid van de betrokken ambtenaren, terwijl Beijing al lang de beschuldigingen van het buitenland over systematische schendingen van de mensenrechten in Xinjiang heeft ontkend en het beleid beschrijft als maatregelen tegen terrorisme, extremisme en ontwikkeling.

In een rapport van het Hoge Commissariaat van de Verenigde Naties voor de Rechten van de Mens uit 2022 werd geconcludeerd dat grootschalige willekeurige detentie en daarmee verband houdende praktijken ten aanzien van Oeigoeren en andere overheersende moslimgroepen internationale misdaden kunnen vormen, met name misdaden tegen de menselijkheid. De Chinese overheid heeft deze beoordeling afgewezen en zei dat het gebaseerd was op valse informatie en politieke manipulatie. Sindsdien zijn het bewijs, de verantwoordelijkheid en het internationale beleid rond Xinjiang nog steeds het middelpunt van debatten tussen de Verenigde Naties, overheden en mensenrechtenorganisaties.

In het kader van de initiatieven van de UNHCR is ook de grensoverschrijdende repressie onder de aandacht gebracht. Overzeese Oeigoerse activisten hebben lang gerapporteerd dat zij of hun familieleden in China onder druk staan. Amerikaanse justitie en wetshandhavingsinstanties hebben in de afgelopen jaren ook zaken behandeld die betrekking hebben op grensoverschrijdende bewaking, intimidatie en agitatie.

Daarom biedt deze openbare brief van 18 september een ander observatievenster dan de handelsrapporten van de top: terwijl de regering van Trump en de regering van Xi Jinping over douanerechten, technologie, energie en regionale veiligheid praten, proberen de betrokken gemeenschappen in het buitenland ervoor te zorgen dat mensenrechtenvraagstukken niet van de onderhandelingstafel verdwijnen.

Voor Xi Jinping is het beleid van Xinjiang niet alleen een kwestie van lokale governance. Sinds de jaren 2010 wordt het veiligheids- en nationale beleid van Xinjiang gepromoot onder het zeer geconcentreerde politieke systeem van het CPC-centrum, waarvan de internationale gevolgen zich hebben uitgebreid tot handelsbeperkingen, corporate compliance, diplomatieke betrekkingen en de veiligheid van buitenlandse gemeenschappen.