Van anti-sancties tot anti-jurisdictie: Beijing verandert wetten in geopolitieke wapens en multinationals zitten tussen twee sets bevelen

De juridische risico's waarmee multinationals in China worden geconfronteerd, veranderen drastisch: de meest voorkomende vraag in het verleden is hoe de Chinese lokale regelgeving moet worden nageleefd, maar nu kunnen bedrijven tegelijkertijd worden geconfronteerd met wettelijke bevelen van Peking en Washington, Brussel, enzovoort. China heeft de afgelopen jaren voortdurend uitgebreide anti-buitenlandse sancties, het blokkeren van buitenlandse toepassings- en buitenlandse gerechtelijke instrumenten, waardoor "waar aan de wet wordt nageleefd" zelf een politiek risico wordt dat bedrijven moeten dragen.

De sleutel tot deze verandering ligt niet in een afzonderlijke wetgeving, maar in Beijing, waar een hele reeks instellingen wordt opgesteld die activa kunnen bevriezen, transacties kunnen beperken, buitenlandse beslissingen kunnen verbieden en verantwoordelijkheden kunnen opvolgen. China heeft jarenlang kritiek op de Amerikaanse "lange arm jurisdictie" en bouwt nu zijn eigen juridische capaciteit buiten het domein op.

De wetgeving is niet langer alleen de regels van de markt, maar de gereedschapskist van het tegengaan.

De Chinese wetgeving inzake buitenlandse sancties, de blokkeringsmaatregelen en de toenemende buitenlandse rechtsregels bieden de overheid de rechtsgrondslag om tegen buitenlandse sancties en beperkingen te reageren. Bedrijven kunnen in sommige gevallen de Chinese regels ingaan wanneer ze de Amerikaanse of Europese sancties naleven, en in een andere jurisdictie als ze met westerse sanctiebedrijven blijven handelen.

Hierdoor ontstaat een ‘twee-op-een-valse valse valse valse valse valse valse valse valse valse valse valse valse valse valse valse valse valse valse valse valse valse valse valse:

• De Verenigde Staten eisen dat bedrijven stoppen met transacties met bepaalde Chinese entiteiten;
• China kan bedrijven verbieden om buitenlandse beperkingen uit te voeren die als ongepast worden beschouwd;
• Banken en verzekeringsmaatschappijen moeten beslissen of ze de betrokken fondsen moeten verwerken;
• Verschillende dochterondernemingen binnen multinationale groepen kunnen worden bevolen door verschillende jurisdicties;
• De uiteindelijke kosten van het conflict worden vaak gedragen door bedrijven, werknemers en investeerders.

“Wanneer twee grote machten van bedrijven eisen dat ze hun loyaliteit bewijzen, is compliance niet langer alleen een controle van contracten door een advocaat, het is de keuze tussen twee politieke systemen om te bepalen welke sanctie het best verdraagt.”

De rechtbank wordt het tweede slagveld van de geoconcurrentie

De uitbreiding van de rechtsstaat met betrekking tot het buitenland betekent dat het geschil niet langer beperkt is tot de lijst van administratieve sancties.De vraag of de rechtbanken buitenlandse beslissingen kunnen erkennen, buitenlandse arbitrage kunnen uitvoeren, binnenlandse activa kunnen bevriezen of partijen in het buitenland kunnen beletten om een rechtszaak voort te zetten, heeft directe gevolgen voor de internationale zakelijke betrekkingen.

In de afgelopen jaren heeft China de opbouw van internationale handelsrechtbanken, maritieme justitie en buitenlandse rechtsvorderingen bevorderd en de nadruk gelegd op het verbeteren van buitenlandse justitiële capaciteiten.Het openbare doel omvat het behoud van nationale soevereiniteit, veiligheid en ontwikkelingsbelangen, terwijl het juridische diensten biedt voor internationale economische en handelsactiviteiten.

Deze dubbele doelstelling is op zich een spanning: wanneer de nationale veiligheid commercieel voorspelbaar wordt gesteld, is het voor bedrijven moeilijk om te beoordelen of een contract dat vandaag geldig is, morgen een politiek probleem wordt vanwege sancties, exportcontroles of diplomatieke conflicten.

De gemeenschappelijke rechtsinterface van Hongkong is ook betrokken bij nieuwe juridische concurrentie

Hongkong heeft lange tijd de rol van juridische interfaces tussen China en het wereldwijde kapitaal overgenomen.Internationale banken, scheepvaart, verzekeringen en arbitrage instellingen kiezen Hongkong en zijn grotendeels afhankelijk van de traditie van het gemeenschappelijk recht, de voorspelbaarheid van beslissingen en de verbinding met het internationale financiële systeem.

Maar naarmate de nationale veiligheid, sancties en buitenlandse juridische instrumenten van China worden uitgebreid, kunnen Hongkong-bedrijven ook worden geconfronteerd met conflictorders.

De echte vraag is niet of China het recht heeft om tegenwetgeving uit te voeren, maar of de wet duidelijke grenzen, onafhankelijke rechtsmiddelen en een voorspelbare gerechtelijke interpretatie heeft. Als administratieve en nationale veiligheidsdoelstellingen altijd de regels van het bedrijfsleven kunnen overtreffen, zal de zogenaamde juridische zekerheid van multinationals politieke zekerheid worden.

Beijing herhaalt de logica van zijn langdurige kritiek

China beschuldigt de Verenigde Staten al lang van het gebruik van dollars, financiële sancties en binnenlandse wetgeving om jurisdictie uit te oefenen.Deze kritiek is niet ongegrond en de Amerikaanse sancties kunnen inderdaad een grensoverschrijdend effect hebben met behulp van het wereldwijde dollarstelsel.

Maar de reactie van Beijing is niet om de wettelijke wapens te beperken, maar om zijn eigen wapen te ontwikkelen: een nieuw netwerk van anti-sanctielijsten, onbetrouwbare lijsten van entiteiten, exportcontrole, gegevensbeveiliging, staatsgeheimen en buitenlandse justitie.

Dit betekent dat toekomstige multinationals tegelijkertijd moeten antwoorden op de vraag of gegevens kunnen worden uitgevoerd, of producten kunnen worden geëxporteerd, of klanten onderworpen zijn aan sancties van een land, of het uitvoeren van bevelen van buitenlandse rechtbanken in strijd is met de Chinese wetgeving, en of de medewerkers van het bedrijf persoonlijke verantwoordelijkheid kunnen dragen.

“Rechtstaat en rechtszekerheid zijn niet hetzelfde”

De werkelijke rechtsstaat benadrukt dat de macht zelf gebonden is aan stabiele regels, terwijl de "wet tegen de wet" meer de nadruk legt op de wet als instrument van staatsactie.

Als de wet in eerste instantie wordt gedefinieerd als een wapen in de internationale concurrentie, kunnen bedrijven en particulieren gemakkelijk van rechthebbenden worden omgezet in een strategisch spel.

Voor Peking is het niet moeilijk om een juridische capaciteit op te bouwen die in staat is om te reageren op buitenlandse sancties.De moeilijkste vraag is: Kan de rechter tegen de overheid nee zeggen wanneer de staat beslist om deze instrumenten te gebruiken?

Een land met steeds meer juridische wapens betekent niet automatisch dat het een sterker rechtsstaat heeft; soms betekent het alleen dat er meer politieke conflicten zijn met een meer formele verpakking.